Ένα οργανωμένο σύμπλεγμα καταιγίδων, το οποίο έχει κινηθεί από τη βόρεια Αφρική προς τη Μεσόγειο, συνεχίζει να εξελίσσεται στην περιοχή.

Το σύστημα έχει ήδη δώσει πολύ έντονα φαινόμενα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα χαλαζοπτώσεις έως και 10 εκ. στη βόρεια Τυνησία, ενώ παρουσιάζει και ιδιαίτερα αυξημένη ηλεκτρική δραστηριότητα. Αυτή τη στιγμή πρόκειται για ένα MCS (Mesoscale Convective System), δηλαδή ένα οργανωμένο σύστημα καταιγίδων αρκετά μεγάλης έκτασης, στο οποίο πολλές καταιγίδες αλληλεπιδρούν και λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα.

Τις προηγούμενες ημέρες, τα προγνωστικά μοντέλα έδειχναν ως πιθανό σενάριο την εξέλιξη του συστήματος σε μεσογειακό κυκλώνα/Medicane. Είναι πιθανή ακόμα μια τέτοια εξέλιξη; Και τι λένε τα νεότερα δεδομένα;

Το σενάριο ενός μεσογειακού κυκλώνα έχει υποχωρήσει αρκετά πλέον και τα μοντέλα συγκλίνουν περισσότερο στην εξέλιξη ενός οργανωμένου χαμηλού, χωρίς να αποκλείεται να διατηρήσει κάποια υβριδικά χαρακτηριστικά.

Ένας από τους βασικούς παράγοντες που δυσκολεύουν την περαιτέρω οργάνωσή του είναι η δυτική κατακόρυφη διάτμηση ανέμου μεταξύ 850 και 200 hPa, περίπου 20 m/s. Το συγκεκριμένο στρώμα εκτείνεται περίπου από τα 1,5 km έως τα 12 km ύψος, δηλαδή από τα χαμηλά στρώματα της τροπόσφαιρας μέχρι αρκετά ψηλά στην ατμόσφαιρα. Με απλά λόγια, οι άνεμοι αλλάζουν σημαντικά με το ύψος και η δυτική διατμητική τείνει να μετατοπίζει τις ισχυρότερες καταιγίδες ανατολικότερα σε σχέση με το κέντρο του χαμηλού. Έτσι, γίνεται δυσκολότερο να παραμείνει η βαθιά καταιγιδοφόρα δραστηριότητα συγκεντρωμένη γύρω από το κέντρο και να δημιουργηθεί μια πιο συμμετρική δομή.

Παράλληλα, η εισροή ξηρού αέρα από ΒΑ αποτελεί έναν ακόμη αρνητικό παράγοντα, καθώς περιορίζει τις ανοδικές κινήσεις και μπορεί να αποδυναμώσει μέρος της καταιγιδοφόρας δραστηριότητας. Για να μπορέσει επομένως το σύστημα να οργανωθεί σημαντικά περισσότερο, θα πρέπει να καταφέρει να ξεπεράσει αυτούς τους παράγοντες και να συγκεντρώσει τη βαθιά καταιγιδοφόρα δραστηριότητα γύρω από το κέντρο του.

Παρότι οι συνθήκες δεν θα είναι εντελώς ευνοϊκές, το σύστημα βρίσκεται και θα συνεχίσει να βρίσκεται πάνω από τα πολύ θερμά νερά της Μεσογείου. Η θερμοκρασία στο σημείο όπου βρίσκεται το σύστημα αυτή τη στιγμή φτάνει τους 30°C, ενώ τις επόμενες μέρες θα συνεχίσει να κινείται πάνω από νερά με παρόμοιες θερμοκρασίες. Αυτό θα ενισχύσει τις πιθανότητες οργάνωσης του συστήματος, αλλά και τις πιθανότητες να αποκτήσει τροπικά χαρακτηριστικά. Ως παραδείγματα, ο Μεσογειακός Κυκλώνας Ιανός (2020), αλλά και ο Μεσογειακός Κυκλώνας Ντάνιελ (2023), είχαν αναπτυχθεί σε νερά που ήταν 2–3°C ψυχρότερα.

Η ανάπτυξη ενός θερμού πυρήνα στο κέντρο του χαμηλού, δηλαδή μια περιοχή όπου η θερμοκρασία στο κέντρο θα είναι υψηλότερη σε σχέση με το περιβάλλον, μια πιο συμμετρική κατανομή των νεφών και η ανάπτυξη ενός CDO (Central Dense Overcast), δηλαδή μιας συμπαγούς περιοχής πυκνών νεφών και έντονης καταιγιδοφόρας δραστηριότητας γύρω από το κέντρο, θα έδειχνε ότι το σύστημα οργανώνεται περισσότερο και αποκτά πιο τροπική δομή.

Ό,τι και να γίνει με την εξέλιξη του συστήματος, αυτό αναμένεται να κινηθεί ανατολικά και στη συνέχεια νοτιοανατολικά. Το σύστημα όχι μόνο θα προκαλεί έντονα φαινόμενα, αλλά και ισχυρούς ανέμους κοντά στο κέντρο του χαμηλού, μαζί με μεγάλα ύψη κυμάτων. Ισχυρές βροχές και καταιγίδες είναι πιθανές κυρίως στην Πελοπόννησο και πιθανώς στην Κρήτη, ανάλογα πάντα με την τελική τροχιά του συστήματος. Παράλληλα, οι νεφώσεις από το σύστημα αναμένεται να επεκταθούν σε μεγάλο μέρος της χώρας. Στα περισσότερα τμήματα, ωστόσο, τα φαινόμενα θα είναι σαφώς πιο ήπια, με αυξημένες νεφώσεις και κατά τόπους ασθενείς βροχές.

Το σημαντικότερο διάστημα για την εξέλιξη και την ενίσχυση του συστήματος φαίνεται να είναι στις 15–16 Σεπτεμβρίου, όταν και θα βρεθεί σε πιο ευνοϊκές συνθήκες για περαιτέρω οργάνωση. Η ακριβής τροχιά του τις επόμενες ημέρες θα είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό ποιες περιοχές της χώρας θα δεχθούν τα ισχυρότερα φαινόμενα. Μέχρι στιγμής, η πιο πιθανή τροχιά φαίνεται να είναι νότια της Κρήτης, ενώ ένα άμεσο χτύπημα στην Ανατολική Λιβύη/Αίγυπτο φαίνεται επίσης πιθανό.

Θα μπορούσε να ονομαστεί;

Υπάρχει πιθανότητα το σύστημα να λάβει όνομα, εφόσον εκτιμηθεί ότι τα φαινόμενα που θα προκαλέσει είναι αρκετά σημαντικά. Στην Ανατολική Μεσόγειο, την ονοματοδοσία αποφασίζουν από κοινού η ΕΜΥ, η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Κύπρου και η Μετεωρολογική Υπηρεσία του Ισραήλ, στο πλαίσιο της Ομάδας Ανατολικής Μεσογείου. Αν ένα σύστημα έχει ήδη ονομαστεί από άλλη ομάδα, το όνομα αυτό διατηρείται.

Μέχρι στιγμής, η νέα λίστα ονομάτων της Ανατολικής Μεσογείου για την περίοδο 2026–2027 δεν έχει δημοσιευθεί. Η τελευταία διαθέσιμη λίστα, για την περίοδο 2025–2026, περιλαμβάνει τα Adel, Byron, Cornaro, David, Elina..., επομένως το επόμενο όνομα στη σειρά είναι το Cornaro. Αν το σύστημα ονομαστεί από την Ομάδα Ανατολικής Μεσογείου πριν δημοσιευθεί η νέα λίστα, αυτό θα ήταν το επόμενο διαθέσιμο όνομα.